Over het ontstaan van de tarot zijn de meningen nogal
verdeeld. Maar hier wat historische feiten op de rij. Voor speelkaarten ligt het allemaal wat duidelijker. De oudste aanwijzingen
voor speelkaarten zijn uit China. In de 7e of 8e eeuw leefde daar Yang
Tan-ien, die zo van kaartspelen hield, dat zijn liefde hiervoor in een
bericht beschreven werd.
Blijft nog de vraag naar de oorsprong van de 22 grote arcana kaarten.
Hier zijn enige theorieën over. De aannnemelijkste is dat de oorsprong
van de grote arcana kaarten in de zogenaamde Trionfi ligt. Daar gaat
het om optochten welke in het middeleeuwse Italië in de steden
gehouden werden. De oorspronkelijke naam van de grote arcana was zoals
we nu zeker weten Trionfi. De naam “Arcana” werd voor het
eerst door Paul Christian ( 1811-1877) ingevoerd. Natuurlijk is de aanname, dat de oorsprong van de grote arcana in de
middeleeuwse triomf tochten te vinden is, niet alleen op de gelijkende
afbeeldingen van de kaarten gebaseerd. Veel belangrijker en interessanter
is de overeenstemming van deze afbeeldingen met de afbeeldingen van
de kaarten. Op de zegewagen, die een dergelijke afbeeldingen voorstelt
worden allegorische scènes en beelden door de straten van de
stad gereden, die zowel op middeleeuwse beelden en op mythologische
beelden lijken. We gaan terug naar de historische bronnen, sinds het begin van de 20e eeuw zijn de kaarten in de volgorde gekomen zoals wij die nu kennen.Uit oud materiaal lijkt namelijk dat men in de middeleeuwen geen bepaalde volgorde van de kaarten had. In principe waren wel alle 22 kaarten van de grote arcana zoals wij die tegenwoordig kennen aanwezig. De afbeeldingen en volgorde kunnen van de huidige kaarten afwijken. Aangenomen wordt dat men vroeger vanzelfsprekend de volgorde wist en dit niet extra met een nummering moest aangeven Ook de symbolen van de hofkaarten en de kleine arcana waren niet altijd, staven, bekers, zwaarden en pentakels. Zo zou er in de 16e eeuw een deck zijn geweest waar leeuwen, pauwen, papagaaien en apen als symbool van de kleine arcana stonden. Ook oriëntaalse kaartspelen uit die tijd gebruiken naast de staven, bekers, zwaarden en pentakels, o.a. leeuwen en andere dieren als symbool. Bovendien zijn er ook tegenwoordig weer tarotdecks die niet de gebruikelijke symbolen hanteren.
Hij was er van overtuigd dat Oudegyptische priesters hun methode in beelden en symbolen versleuteld hadden. Om op deze manier hun leer te bewaren en voor niet ingewijden te beschermen, hadden zij dit als een spel weergegeven? In de loop van de tijd ging dan de ware bedoeling verloren en was het alleen nog maar een spel. Alle andere kaartspelen zouden hieruit ontstaan zijn. Hoe men ook over Court de Gébelin denkt een feit is wel dat daardoor op dat moment de esoterische of occulte tarot ontstond. Court de Gébelin was niet de eerste die in de tarotkaarten meer
zag als een spel. Er werd al lang gebruikt gemaakt van de zogenaamde
waarzegkaarten, op een manier zoals wij nu de zigeunerkaarten of de
kleinen Lenormand kaarten kennen. Deze kaarten zijn waarschijnlijk vooraf
gegaan door de in de middeleeuwen zeer geliefde lotsorakels. Éteilla is een naam, die bij velen bekend is, maar bij tarotisten in een wat twijfelachtig daglicht staat. Dat komt hoofdzakelijk door drie dingen, ten eerste zijn zogenaamde beroep. Oorspronkelijk zou hij pruikenmaker geweest zijn en weinig onderwijs hebben genoten. Ten tweede gebruikte hij de kaarten uitsluitend voor waarzeggerij en ontwikkelde zijn eigen waarzegmethode. Daarnaast was hij erg goed in het zichzelf te verkopen. Éteilla (1738-1791) heet eigenlijk Jean Francois Aliette. Toen
hij besloot van waarzeggerij zijn hoofdberoep te maken, draaide hij
de letters van zijn achternaam om en gebruikte hem als artiestennaam
Hij was een tijdgenoot van Court de Gébelin en een aanhanger
van zijn mening dat de kaarten van Egyptische oorsprong waren.
Toch had Éteilla veel aanhangers. In 1788 startte hij “de vereniging van duiders van het boek van Toth” waarbij het om een vereniging van kaartleggers gaat, die zich met het analyseren van de kaarten bezig hield. Basis van de studie was natuurlijk de door Éteilla ontwikkelde tarot. Jammer genoeg is geen van deze originele decks bewaard gebleven. Bij de tegenwoordige Éteilla tarot gaat het om reproducties van tarotdecks, die in de 19e eeuw door Éteilla aanhangers uitgegeven zijn.
Haar voorspellingen waren zo exact, dat men eigenlijk niet kan zeggen dat ze gebruik maakte van veronderstellingen en deze interpreteerde. Veel in aanzien en beroemde personen van die tijd zoals keizerin Josephine, Marat, Robespierre, Fouché en zelfs Napoleon ( hoewel hij Lenormand niet mocht) behoorde tot haar clientèle. De voorspellingen die ze voor deze personen deed zijn bewaard gebleven, en zoals de geschiedenis bewijst, allemaal uitgekomen. Niet alleen beroemde tijdgenoten van Lenormand telde tot haar clientèle er waren ook genoeg andere waar ze juiste voorspellingen voor deed. Haar roem strekte zich verder uit dan Parijs en Frankrijk, ook andere delen van Europa tot aan het Russische Tsarenhof maakte gebruik van haar diensten. Marie-Anne Lenormand gebruikte verschillende divinatie systemen, die zij met elkaar verbond. Het belangrijkste waren wel de kaarten.Het is niet precies bekend welk deck ze in eerste instantie gebruikte .Het zullen verscheidene decks geweest zijn waar onder ook de Éteilla kaarten en de tarot. Waarschijnlijk heeft zij het kaartleggen “geleerd”met eenvoudige kaarten of Éteilla kaarten. Velen hebben geprobeerd haar “systeem”te herontdekken . Maar geen een is het gelukt. Mogelijk was er helemaal geen systeem, en als het wel het geval was dan blijft de vraag of een ander als Lenormand daarmee dezelfde resultaten zou halen. Marie-Anne Lenormand was ogenschijnlijk een buitengewone zieneres, die werkelijk zoiets als de gave van een tweede gezicht had.Desondanks gebruikte zij hulpmiddelen als kaarten, astrologie, kabbala en nog enige. Kan dit ook niet een aanwijzing zijn dat het eigenlijk niet belangrijk is waarmee men werkt, als men maar de tekens van het duiden begrijpt.Natuurlijk heeft niet iedereen de gave van Marie-Anne Lenormand, maar dat ook zij hulpmiddelen gebruikte wijst erop dat er dingen zijn die de spirituele mogelijkheden ondersteunen en “trainen”. Opvallend is dat Marie-Anne Lenormand bij voorkeur kaarten gebruikte, even zo opvallend is het dat zij verschillende decks gebruikte, waarvan de tarot er één was. Misschien is er werkelijk iets in de kaarten dat de onbewuste capaciteiten ondersteund. Waarom fascineert de tarot toch zo, en dan zowel degene die ervan overtuigd zijn dat het om een oer oude geheime leer handelt, als degene die ervan overtuigd zijn dat de tarot uit speelkaarten ontstaan zijn en voor de middeleeuwen niet bestonden? Waarom zijn bijvoorbeeld zoveel astrologen tegelijkertijd ook tarotisten, hoewel zij met de astrologie een wetenschappelijk middel in de hand hebben waarmee eveneens en voor zeer gefundeerde spirituele doelen en divinatie gebruikt kan worden. Waarom kunnen tarotisten met het ene deck beter werken als met het andere? De mooie afbeeldingen die de tarots tegenwoordig hebben, geven hier geen verklaring voor. Veel decks zijn ware kunstwerken en veel bekende kunstenaars hebben in de loop van de tijd tarotkaarten getekend. Ondanks dat komt het vaak genoeg voor dat een tarotist, die een deck dat hier voor zijn voorkeur had, hem niet meer zo “aan spreekt”zoals een ander eenvoudiger deck. In de 19e eeuw bereikte de interesse in de tarot zijn eerste hoogtepunt.In
het bijzonder drie mannen droegen hier aan bij: Paul Christian hield zich bezig met astrologie, tarot en magie. Als historieker, journalist en biograaf werd hij door de Franse regering tot archivaris benoemd en daardoor ook toegang tot boeken, die uit oude kloosters kwamen en gedurende de Franse revolutie in 1790 bij de sluiting van de Franse kloosters in beslag waren genomen. Daar bevonden zich ook occulte geschriften onder. Het vermoeden bestaat dat hij daarbij op oude geschriften gestoten is, die met tarot te maken hadden. Bewijs bestaat hier niet voor, ook zijn tot op heden geen geschriften hierover gevonden. In zijn boek "Histoire de la Magie"beschrijft Christian een religieuze ceremonie uit het oude Egypte, die in 78 stappen ingedeeld zou zijn en in een hal zijn hoogtepunt vond, waar de 22 grote triomf kaarten van de tarot afgebeeld zouden zijn. Naar verluidt haalde hij deze wetenschap uit de in beslag genomen kloosterboeken. Paul Christian veranderde de betekenis van de triomf, die naar zijn mening dichter bij de oorspronkelijke betekenis kwam. Hij was het ook die het begrip arcana ( geheim) in plaats van triomfen invoerde. Net als Éteilla nummerde hij de kaarten, hij gaf ze de nummers 1 tot en met 78 net als de 78 stappen van de door hem beschreven ceremonie in de oud Egyptische ceremonie. Ook Éliphas Lévi heeft invloed gehad op de tarot. Éliphas Lévi was een katholieke priester, studeerde diepgaand Magie en mystiek. Hij publiceerde meerdere boeken over Magie, Lévi was een aanhanger van de leer van Court de Gébelin en ervan overtuigd dat de tarot zeer oude wijsheden had.Net als Court de Gébelin geloofde hij dat de tarot uit het oude Egypte kwam. Gefascineerd door de Hebreeuwse mystiek en kabbala sloot hij ook een oorsprong in Palestina of tenminste een ontwikkelingsweg door Palestina niet uit. Court de Gébelin veronderstelde al op grond van de overeenkomst van het aantal tarottriumfe met het aantal letters van het Hebreeuwse alfabet een mogelijke samenhang. Lévi hield zich intensief bezig met de samenhang tussen de Hebreeuwse letters, de kabbala en de tarottriomfen. Hij was er van overtuigd dat alleen degene, die de juiste volgorde van de triomfen kende, in staat was de ware betekenis te begrijpen.Daarmee heeft hij tot heden ten dage durende discussie over de juiste volgorde opgelost. Lévi was bovendien daarvan overtuigd dat de tarot de sleutel tot het juiste begrip van de kabbala is. Ook Papus hield zich bezig met de samenhang tussen kabbala en tarot. Bovendien was er naar zijn mening betrokkenheid met de alchemie. Volgens zijn mening lag de oorsprong van de tarot in Atlantis en was het in het oude Egypte verder ontwikkeld. In zijn tijd overheerste nog het geloof, dat de zigeuners uit Egypte stamde. Papus zag daarom in hun de verspreider van de tarot. Zijn boek “De tarot van de zigeuners” wordt er ondanks afdoende argumentatie, nog steeds bijgehaald, als een standaardwerk. Papus was een aanhanger van Éliphas Lévi maar schijnt Éteilla objectiever gezien te hebben. In 1909 verscheen zijn boek “De divinatie tarot” waar een tarot deck toegevoegd was, welke op zijn aanwijzingen door G.Goulinat getekend zijn en enige invloed van Éteilla laat zien. Papus was een goede bekende van markies Stanislas de Guaita, die zich ook zeer voor de tarot interesseerde. De Guaita, die als zwarte magiër bekend stond, schreef meerdere boeken en richtte in 1888 de Kabbalistische orde van de Rozenkruisers op, waar hij zich ook snel weer met de eveneens door hem opgerichte Katholieke orde van Rozenkruisers afsplitsten. De orde werd later ook “de zwarte Rozenkruisers van Parijs”genoemd. De Guaita’s vriend en secretaris was de vrijmetselaar en hobby tekenaar Oswald Wirth (1860 -1943). Deze maakte onder De Guaita’s leiding de Oswald Wirth tarot, die oorspronkelijk uit de 22 grote arcana kaarten bestond. De hofkaarten en de kleine arcana die in de tegenwoordige uitgave te zien zijn, zijn later toegevoegd. Een van de belangrijkste gebeurtenissen in de tarot geschiedenis is
het oprichten van de hermetische orde van de Golden Dawn in 1888. Vaak
word ook het jaar 1885
Tegenwoordig is de interesse in de tarot groter dan ooit. Intussen zijn er honderden tarot decks en sommige zijn regelrechte kunstwerken. Van Albert Dürer tot Salvador Dali maar ook andere beroemde kunstenaars hebben tarotkaarten getekend. De tarot geeft inzichten, dient als spiritueel medium, als hulpmiddel tot divinatie,is het onderwerp van vele boeken en verschillende meningen. Intussen wordt ook de aanhang die tarot decks verzamelt steeds groter. Overzicht van het ontstaan van diverse tarots.
Er zijn tegenwoordig ontzettend veel tarotdecks. |
